U bent hier

Nieuw boek over de Lutine

Het Franse fregat Lutine verging in de nacht van 9 op 10 oktober in 1799 tussen Terschelling en Vlieland. Aan boord waren duizenden kilo’s goud en zilver die vanuit Londen naar Hamburg werden verscheept, om de economie aldaar van de ondergang te redden. Ondanks de vele zoektochten ligt er nog steeds goud op de bodem van de Noordzee.

Martin Hendriksma
Martin Hendriksma dook in de geschiedenis en ontrafelde geheimen over het schip, de enige overlevende en de mysterieuze schat die goudzoekers al tweehonderd jaar in de ban houdt. Hij schreef Lutine, de spannendste Nederlandse goudjacht ooit. Het boek kwam in september 2013 uit.

Hengelen naar goud
Velen doken naar het wrak en zochten naar het goed. Hendriksma ontdekte dat het Volendammers waren die in de negentiende eeuw naar het  goed visten, die er met een deel van de buit vandoor zijn gegaan. De aankoop van grotere huizen door sommige vissers en het investeren in vissersboten getuigt van een plotselinge welvaart. De Volendammers hengelden illegaal naar de buit en waren succesvoller dan de tientallen bergingspogingen die officieel toestemming hadden om te bergen.

Van Yarmouth naar Cuxhaven
De Lutine verging in oktober 1799 en een storm tussen Vlieland en Terschelling. Het lag drie mijl noordelijk van de eilanden. Het schip lag te ver op zee en de storm was te hevig voor eilanderredders om hulp te kunnen bieden. De opvarenden konden niet anders dan wachten op de verdrinkingsdood. Een opvarende overleefde, 240 Britse marinemensen en 15 kooplieden verdronken. In het ruim van het schip lag goud en zilver voor de noodlijdende stad Hamburg. De Lutine voer vanuit Yarmouth naar Cuxhaven. Het goud moest Hamburg redden van de economische ondergang.

Miljoenen euro’s
De schattingen van de waarde van de schat lopen uiteen van enkele tientallen miljoenen euro’s tot 1,5 miljard. Er waren 195 goudstaven en 150 zilverstaven aan boord.
Geen wonder dat velen hun geluk beproefden. Bij officiële expedities is een deel ter waarde van 40 miljoen euro geborgen. De rest is illegaal opgedoken of ligt nog op de zeebodem. Vooral Urker en Volendammer visser visten in de buurt op wat anders dan haring. Gemeente Terschelling is de toezichthouder, maar een waterdichte bewaking is onmogelijk. De hengelpartij van de illegale bergers was vaak kansloos, omdat het schip inmiddels onder een metersdikke laag zand ligt. Toch waren er kansen, want het schip kwam af en toe vrij te liggen. In 1860 was dat ook het geval en toen sloegen enkele Volendamse vissers toe. Wat ze hebben opgevist blijft onduidelijk omdat er geen administratie van die illegale berging is. Zeker is dat twee vissers schatrijk naar Volendam terugkeerden. Het dorp voer er wel bij, het leverde een economische boost op. Visser Cornelis Buijs verkocht zijn kleine woninkje en verhuisde naar een kast van een huis. Sinsdien verstrekte hij leningen aan Volendammer collega’s, waar de vissersvloot wel bij vaarde.

Gevaarlijk dicht langs kust
De schrijver ontdekte tijdens zijn onderzoek ook waarom de Lutine zo gevaarlijk dicht langs de kust voer. Het had een tweede geheime missie. De eerste was het vervoer van zilver en goud naar Hamburg. De tweede missie, de geheime, was het vervoeren van soldij naar de Britse matrozen die bij Texel voor anker lagen. Door de storm moest het fregat een omweg maken en raakte boven Terschelling aan de grond.
Matroos John Rogers, de enige overlevende, mocht om verzekeringstechnische redenen niets over de geheime missie naar buiten brengen. De Londense verzekeraar moest eerst uitkeren aan de marine. De tweede missie werd in de doofpot gestopt. Lloyds’s was de verzekeraar en ze betaalden destijds £ 1 miljoen uit. Lloyd’s of London, de markt voor verzekeraars, is in het bezit de scheepsbel van de Lutine. De klok werd in 1859 geborgen. De bel hangt in de hal van het hoofdkantoor. Voorheen werd de scheepsbel geluid als er een schip te laat was. Eén slag was voor goed nieuws, twee slagen voor slecht nieuws. Tegenwoordig wordt de bel geluid bij ceremoniële gebeurtenissen.

Bronnen: 

Bol.com
Leeuwarder Courant
wikipedia.org
lloyds.com

Nog geen stemmen
Reactie plaatsen? Lees eerst de huisregels.

Advertentie