U bent hier

Harlinger aardewerk- en tegelfabriek

Harlingen, de bakermat van het Friese aardewerk sinds 1598, herbergt de Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek die als laatste nog in authentieke technieken aardewerk en tegels vervaardigt.

Bakermakt
Harlingen, de bakermat van het Friese aardewerk sinds 1598, herbergt de Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek die als laatste nog in authentieke technieken aardewerk en tegels vervaardigt.
De familie Oswald heeft de vergeten Harlinger aardewerkcultuur nieuw leven in geblazen. “Door stom toeval zijn we in het aardewerk beland”, zegt directeur Rikus Oswald. Dat was dik veertig jaar geleden. Het bedrijf heeft inmiddels verkooppunten op verschillende Waddeneilanden en exporteert tot ver over de oceaan, restaureert antieke tableaus en vervaardigt wandtegels voor de moderne badkamer.

Zoutsloot
Rikus Oswald, directielid in het familiebedrijf, vertelt over de bijzondere start van de Harlinger aardewerk en tegelfabriek. Zijn ouders, Henk en Maaike, kochten in de jaren 60 aan de Zoutsloot in Harlingen een slooprijp pandje. Al bij de eerste slooppogingen kwamen tegelwanden en plavuizen vloeren tevoorschijn waarna sloop veranderde in restauratie. Henk Oswald raakte geïnteresseerd in wandtegels en ander gebruiksaardewerk en legde een verzameling aan. Door de jaren heen werd hij een expert op dit gebied. “Mijn vader zag het verschil in de schilderingen uit Harlingen en uit andere aardewerkfabrieken in Nederland. Harlinger plateel is niet dicht geschilderd, het aardewerk heeft een eigen gezicht. Hier is een stijl ontwikkeld met een fijne hand van treklijnen en een detaillistische invulling.” Oswald praat vol trots over de aardewerkfabriek en het vakwerk dat daar geleverd wordt. De kleislib is hem met de paplepel ingegoten. Als vierjarig jochie stond hij al klei te kneden. Rikus heeft alles gedaan wat er in een aardewerkfabriek te doen is, behalve plateelschilderen.

Ambachtelijk
In de Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek wordt ambachtelijk gewerkt. Het vormen van alle producten in de klei, het snijden van de tegel en het decoreren wordt met de hand gedaan. Elke tegel wordt van een laag tinglazuur voorzien. Daarna komt de plateelschilder. Dit totale proces heet de majolica- of tinglazuurtechniek.

Plateelschilder
Harm Posthumus zit op een krukje met een tegel op zijn ene hand en een penseel in de andere. Posthumus is plateelschilder. Hij werkt aan een tableau, een opdracht voor een wand in een viswinkel. Hij is als leerling binnengerold en schildert nu alweer meer dan twintig jaar volleerd ambachtelijk plateel. In groen en blauw penseelt hij diverse vissen. Het kost hem slechts enkele momenten om een haring in het glazuur neer te zetten. De vis zal pas na een bakbeurt van 1000˚ zijn heldere kleur krijgen en gaan glimmen. Net als de makreel, schelvis en schar.
“We hebben elke week een werkbespreking”, zegt Rikus Oswald. “Dat doen we om de kwaliteit te bewaken. Als je dat niet doet zie je na drie weken de vorm verwateren.”
Wie de winkel aan de Voorstraat in Harlingen bezoekt kan de schilders zien werken. “Je mag hier alles zien. Alles, behalve de receptuur van de glazuren.”

Bronnen: 

Persbureau Ameland

Nog geen stemmen
Reactie plaatsen? Lees eerst de huisregels.

Advertentie